banner829
Öne Çıkanlar Milletvekili tokat attı BDP Milletvekili Sebahat Tuncel tatlandırıcılar zararlı mı diyet ürünler PKK

DAĞLARI BİLE TİTRETEN O EMANET NE?

İhsan Eliaçık hoca, çokça bilinen Ahzab Suresi'nin 72. ayetini yorumladı. Eliaçık hoca, " Bu ayet Kur’an’ın “varlığın diliyle konuşan” uslübuna çok güzel bir örnektir" dedi.

DAĞLARI BİLE TİTRETEN O EMANET NE?

İşte İhsan hocanın o ayete getirdiği çarpıcı yorum:


" Çokça bilinen bir Kur’an ayetinde şöyle buyurulur: “Biz emaneti göklere, yere ve dağlara yükledik de onlar onu üstlenmeye yanaşmadı. Ondan korktular da insan üstlendi. Hiç şüphesiz insan çok cahil ve zalimdir.” (Ahzab; 72).

Kur’an’ın “varlığın diliyle konuşan” uslübuna çok güzel bir örnek olan bu ayette, görüldüğü gibi, dağlar, yer ve göklerle teşhis (kişileştirme) ve intak (konuşturma) mecazî anlatım sanatı çerçevesinde diyaloğa giriliyor ve insanoğlunun durumu onlarla karşılaştırılıyor. 


Peki, dağların, yerin ve göklerin korkup da insanın üstlendiği bu “emanet” ile ne kastediliyor?

Bilgisizlik (cehl) ve ötekine haksızlık (zulm) sebebi ile her an hıyanete dönüşme potansiyeli taşıyan bu “emanet” ne olabilir?

Evet, dağların, yerin ve göklerin yanında esamesi bile okunmayan, küçücük bir böcek gibi kalan ve fakat cehl ve zulm potansiyeli taşıdığından, biz insanların tabiri caizse “hemen üstüne atladığı” emanet nedir?

Kur’an’ın Adem ve Habil-Kabil kıssası gibi, burada da, aslında “yaşayan bir durum” anlatılıyor.

Bir an durun ve yere, göğe ve dağlara bakın…

 Kendi kendinize “Bütün bunların üstlenmekten korkup da benim üstlendiğim, üzerime almakta ve sorumluluğunu yüklenmekte hiçbir beis görmediğim/görmüyor olduğum ‘emanet’ ne ola ki?” diye sorun…

Üzerine alma ve sorumluluğunu yüklenme söz konusu olduğuna göre, bu emanet, gelip giden, üstlenilip bırakılabilen, alınıp geri iade edilebilen yaşayan/dinamik bir şey olmalı?

Ama ne?

***

Kur’an’dan başlayalım…

“Emanet” sözcüğü Kur’an’da 7 yerde geçiyor. Tek tek aktarıyorum:

1-“Biz emaneti göklere, yere ve dağlara yükledik de onları onu üstlenmeye yanaşmadı. Ondan korktular da insan üstlendi. Hiç şüphesiz insan çok cahil ve zalimdir.” (Ahzab; 72).

2- “Onlar emanetlerine ve ahidlerine riayet edenlerdir.” (Mu’minûn; 23/8)

3- “Onlar kendilerine verilen emanete ve verdikleri ahde riayet edenlerdir.” (Meâric; 32)

Görüldüğü gibi bu ilk üç ayette emanet kavramı herhangi bir “kendi kendine tefsir” yapılmadan, genel olarak geçiyor. Ne kastettiğini anlamamız için tefsire ihtiyaç var. Bakalım diğer ayetlerde var mı…

4-“Kitap verilenlerden kimileri var ki, kantarla emanet bıraksan onu sana geri verir. Yine onlardan kimileri var ki, bir dinar emanet etsen, tepesine binmedikçe onu sana vermez. Çünkü onlar ‘Bize sıradan halka karşı yaptıklarımızdan dolayı hesap yoktur” diyerek Allah’a karşı bile bile yalan söylerler.” (Al-i İmran; 75). 

Görüldüğü gibi burada emanet “mal ve para” (kantar ve dinar) olarak kullanılmış…

5- “Eğer yolculukta iseniz ve hesabı tutacak birisini de bulamazsanız borçludan bir rehin alabilirsiniz. Yok, birbirinize güvenirseniz artık güvenilen Allah’tan korksun ve emanetini ödesin. Şahitliği gizlemeyin, kim gizlerse vebali boynunadır. Allah yaptığınız her şeyi görüyor, biliyor.” (Bakara; 283)

Burada da emanet “ödenmesi gereken mal veya para” anlamında kullanılmış…

6- “Ey iman edenler! Allah’a ve Peygamber’e hainlik etmeyin. Size verilmiş emanetlere ihanet etmeyin. Sizler bilinçli insanlarsınız. Biliniz ki mallarınız ve çocuklarınız birer imtihan vesilesidir. Asıl büyük mükâfat Allah’ın katındadır.” (Enfal; 27-28).

Burada da emanetin mallar (emvâl) çocuklar (evlâd) şeklinde ifade edilen servet olduğu anlaşılıyor.

Rivayete göre Enfâl (ganimet malları) suresinin girişinde bahsedilen sahabelerin “aralarının bozulmasına” neden olan şey, Bedir savaşında 1- Hz. Peygamber’in ganimetleri savaşa katılmamış olanlara da vermesiydi. Bunlar Muhacirler’den üç, Ensar’dan da beş kişiydi. Hasta olan kızının yanında kalan Osman b. Affan, Şam’dan gelen kervanı gözetlemeye giden Talha ve Said b. Zeyd, geride vekil olarak bırakılan Ebu Lübabe ve Asım, bir yere haberci olarak gönderilen Haris b. Hatıp, yolda hastalanarak kalan Harıs b. Es-Samit ve Huvat b. Cuveyr idi. Bunlara da ganimetten pay verilince itirazlar yükseldi ve tartışma çıktı. 2- Bedir’de savaşan genç sahabeler, cephe gerisinde bekleyen yaşlı ve yoksul sahabelere ganimetten pay verilmesine itiraz ettiler ve ganimetin kendilerinin hakkı olduğunu, onların bizzat vuruşmadığını söylediler. Bunun üzerine aralarında tartışma çıktı. Bu ayet işte bu olay üzerine nazil oldu. (Razi, İbn Kesir, Kurtubi).

Görüldüğü gibi burada geçen “Size verilen emanetler” tabiri ile düşmandan gele geçirilen servet yani “ganimet malları” (enfâl) kastediliyor…

7- “İyi dinleyin! Allah size emanetleri ehline vermenizi ve insanlar arasında hükmettiğiniz zaman adaletle hükmetmenizi emrediyor. Gerçekten Allah size ne güzel öğüt veriyor. Allah her şeyi işitiyor, her şeyi biliyor; bundan hiç şüpheniz olmasın.” (Nisa; 58)

Rivayetlere göre Mekke’nin fethi günü Hz. Peygamber, Kabe’nin anahtarını yanındaki sahabelerinden birisine vermek istedi. Arap geleneklerine göre Kabe anahtarı kime verilirse onun kabilesi Mekke’nin yönetimine yani hükümet etmeye hak kazanmış sayılıyordu. Abbas, Ali ve Osman arasında çekişme oldu. Ayet bunun üzerine nazil oldu (Razi).

Görüldüğü gibi emanet burada ise bir işin başına kimin getirileceğine hükmetmek çerçevesinde “kamu görevi” üstlenmek anlamında kullanılıyor.

Kur’an’da emanet kavramının geçtiği yerler işte bunlardır.

***

Kur’an’dan birkaç örnek daha…

Şu ayette “halife” kavramı “emanet” ile eşanlamlı kullanılmış ve hepsini özetlemekte:

“Allah’a ve elçisine iman edin. Sizi üzerine halife kıldığı mallardan infak edin. İnanıp böyle infak edenlerinizi büyük bir karşılık bekliyor. Neden Allah’a iman etmiyorsunuz? Oysa elçi sizi Rabbinize iman edesiniz diye davet edip duruyor. Eğer gerçek müminler iseniz, unutmayın, O sizden söz almıştı.  Sizi karanlıklardan aydınlığa çıkarsın diye kuluna söze dayalı apaçık ayetler indiren O’dur. Allah size karşı çok şefkatli, sevgi ve merhametle dopdoludur. Neden Allah yolunda infak etmiyorsunuz? Gökler ve yer Allah’tan başkasına mı kalacak?” (Hadid; 7-10).

Görüldüğü gibi “üzerine halife kıldığı (emanet ettiği) mallar” deniyor ve onların infak edilmesini istiyor. Elçinin “mü’minleri” imana çağırıp durduğu söylenerek önce “Neden iman etmiyorsunuz? diye soruluyor. Ardından ilk sorudaki imanın yerine infak konarak soru yineleniyor: “Neden Allah yolunda infak etmiyorsunuz? Gökler ve yer Allah’tan başkasına mı kalacak?”

***

Kıssalara bakalım…

Kur’an’da Kabil, Karun, Nemrud, Firavun, Ad kavmi, Semud kavmi, Bahçe sahipleri, Talut, Allah’ın devesi (Nâgatallah) vs. yerin, göğün ve dağların üstlenmekten çekindiği halde, insanlardan kimilerinin çekinmeyip cehl ve zulmleri sebebiyle Allah’ın mülkünü (yeryüzünü) nasıl talan ettiklerine, sahipsiz gördükleri her şeye nasıl saldırdıklarına ve başkalarını ondan nasıl mahrum bırakmaya kalktıklarına tarihten birer örnektirler.

Mesela kendisine mülk verildi diye İbrahim ile tartışmaya giren adama (Nemrud’a) İbrahim’in ne dediğine bakalım:

“Siz Allah’ın hakkında hiçbir delil indirmediği şeyleri O’na ortak koşmaktan korkmazken, ben koştuğunuz o ortaklardan neden korkacakmışım? Şu halde güvene (emanete) iki taraftan hangisi daha layık? İman edip de (emaneti üstlenip de) imanlarına (emanetlerine) zulüm bulaştırmayanlar… İşte güvene (emanete) layık olanlar onlardır ve doğru yolda yürüyenler de onlardır.” (En’am; 81-82).

Ayette emanet (güvene bırakılan şey) bu kez aynı kökten gelen “emn” (güven) olarak geçiyor. “İman etmek” (güven duymak) da aslında bununla ilgili. Bu anlamda “iman edenler” (mu’minler) Allah’a güven duyan/itimad edenler demektir. Keza Allah da kendine güven duyanlara güvenir/itimad eder. Onun için O da  “Mu’min”dir. Bu nedenle iman edenler aynı zamanda Allah’ın emanetini üstlenenler anlamına da gelir. Ayette geçtiği gibi cehl ve zulm sebebiyle buna hıyanet ediliyor. Onun için imanlarına (emanetlerine) zulm bulaştıranlardan bahsediliyor.

İşte Nemrud ve avânesi bunun örneği olarak anlatılıyor.

Onlar Allah’ın ülkesinin (yeryüzünün) servet ve kuvvet kaynaklarına (emvâl ve egvât’a) el koyarak, kendi mülkiyetlerine geçirmişlerdi. Oysa onlar isteyenler (sâilîn) arasında eşitçe paylaştırılmak için yaratılmışlardı. Böylece Allah’a mülkte şirk koşmuşlardı. Kendi zimmetlerine geçirdikleri bu servet ve kuvvet kaynaklarını teolojikleştirerek Ay, Güneş, Yıldız vb. totem-sembolleriyle ifade etmekteydiler. Mekke’de Lat, Menat, Uzza, Hubel gibi kabilenin teolojikleşmiş servet ve kuvvet (emvâl ve egvât) kaynağı totem-sembolleri gibi imparatorluğun devlet tanrılarıydılar. “Onları (Putlarla ifade edilen  servet ve kuvveti) bize Allah verdi, onlar bizi Allah’a yaklaştırıyor” demekteydiler.

İbrahim’in şirk koşuyorsunuz dediği şey buydu. Nemrud ve avânesine Allah’ın ülkesinden (mülkünden) el çekmelerini, Allah’ın kimseye böyle bir yetki vermediğini, emanetleri geri teslim etmelerini, isteyenlere eşitçe dağıtmalarını, çünkü emanete hıyanet içinde olduklarını söyledi. Onun için “Siz emanete layık değilsiniz, bilakis layık olanlar emanetlerine (emvâl ve egvât’a) zulm bulaştırmayanlar yani kendi zimmetlerine geçirmeyenler, mal kaçırmayanlar, mülk kenz etmeyenler, biriktirmeyip isteyenlere verenlerdir.” dedi.

Onun için Kur’an Nemrud için “Kendisine ‘mülk’ verildi diye İbrahim ile tartışmaya giren adam” der. (Bakara; 258).

Neydi mülk verildi diye tartıştıkları?

***

Kur’an’da ortaya konan bu yaklaşımın, Hz. Peygamber, Hz. Ömer ve Hz. Ali’nin dilinde ve uygulamasında nasıl ete kemiğe büründürüldüğüne dair de üç örnek…

Hz. Peygamber şöyle demiştir: “Ben aranızda bölüştürücüyüm.” (Buhari; Humus, 7).

Hz. Ömer şöyle demiştir: “Fethedilen topraklara öyle bir adalet ve mülkiyet düzeni getirmeliyim ki Irak’ın dulları ve yetimleri bir daha ebediyen krallara muhtaç olmamalı ve Müslümanlara da köle olup sömürülmemeliler.” (M. Demirci; “İslam’ın ilk üç asrında toprak sistemi”, s. 34, M. Hamidullah; el-Vesaiku’s-Siyasiyye, s. 376).

Hz. Ali’nin uygulamasına bakınız:

“Bahreyn’de bir grup (girişimci) Basra’da İbn Abbas’a müracaat ederek şöyle dediler: “Bize toprak verin, işletelim.” Vali bu isteği bir mektupla Hz. Ali’ye bildirdi. Hz. Ali cevabi mektubunda “Bu toprak tüm Müslümanlarındır. Oradan elde edilecek menfaatler konusunda hepiniz eşit haklara sahipsiniz. Eğer hepsi razı olursa, o araziyi onlara ver. Ben ise sahip olmadığım bir şeyi başkasına veremem.” (M. Demirci; A.g.e; s. 122).

Dikkat ediniz! Devletin başındaki halife ne kendini, ne de devleti toprağın sahibi olarak görmüyor. “Yeryüzünde dört mevsim rızık ve rızık kaynakları (egvât) yarattı, isteyenler için eşitçe takdir etti…” (Fussilet; 10)  ayetini ete kemiğe büründürüyor. Girişimcilere ancak bir görev/emanet olarak toprağın (mülkün/üretim aracının) verilebileceğini söylüyor ve ahalinin rızasını almak ve eşitçe yararlanmak gibi şartlar getiriyor.

***

Peki, bir sözcük ve terim olarak emanet nedir,  ona da bakalım…

“Emanet” kavramının yukarıda görüldüğü gibi başlıca iki anlamda kullanıldığını görüyoruz: 1- İtimat etmek, güvenmek 2- Görev ve sorumluluk.

Terim olarak emanet, “Bir şeyi veya bir değeri gönül huzuruyla, güvenle başka birine teslim etmek veya aynı şeyi aynı şartlarla teslim almak” anlamındadır. Allah’ın insanlara verdiği bütün maddî ve manevî nimetler ile insanların geri almak üzere verdikleri şeyler birer emanettir. Tersi hıyanettir.

Emanet ile “hibe” arasında fark vardır. Emanet mülkiyeti başkasına ait olan, geri ödenmek zorunda olunan ve zarar verildiğinde tazmin edilmesi, ödetilmesi gereken şeyken, “hibe” mülkiyeti ile birlikte geçen ve geri verilmek zorunda olunmayan ve zarar verildiğinde tazmin etme sorumluluğu olmayan şeydir. (bkz. Adalet devleti; Ortak iyinin iktidarı, ‘emanet’ bölümü, ist., 2003).

 Bu anlamda bütün servet (emvâl) ve kuvvet (egvât) kaynakları yani mülk Allah’ın (yere inince halkın) birer emanetidir, geçicidir ve hesabı verilmek zorundadır. Servet ve kuvvet kaynakları bir hibe, ancak ölümle çıkarılan Allah’ın giydirdiği bir hırka değildir. İslam dünyasında saltanatın bu denli yer bulabilmiş olmasında servet ve kuvvet sahibi olmanın Allah’ın/ halkın geçici bir emaneti değil; Allah’ın dilediğine verdiği mülkü, bağışı, hibesi olduğu anlayışı yatmaktadır…

***

Demek ki…

Gökler, yer ve dağlar öyle bir teklifle karşılaşmışlar ki sanki lisân-ı hâl ile “Ey Rabbimiz! Aman, bu bizi bozar” demişler ve yanaşmamışlar.“Mal, para, servet” ve “görev” onları korkutmuş, ürkütmüş, titretmiş. Fakat insanoğlu hemen atlamış/atlıyor.

Demek ki…

Kur’an’da dağların, yerin ve göklerin üstlenmekten kaçınıp da insanın üstlendiğini söylediği emanetten maksat “mülk”tür! Yani Allah’ın ülkesi (yeryüzü) üzerinde tasarrufta bulunma, mülkünü (servet ve kuvvet kaynaklarını) üzerine alma, kullanma ve onlar üzerinden “metalar” üretme, bu metaların fazlalıklarını özel mülkiyete dönüştürme…

Demek ki…

Allah insanoğluna “mülkünü” (servet ve kuvvet/ rızık ve rızık kaynaklarını) emanet etmiş, ona böylesi bir “görev” vermiş. Üstüne üstlük ilahî mülkiyet üzerinde tasarrufta bulunma yetenek ve yetkisi (akıl, vicdan, irade, özgürlük, ilim) ile donatmış…

Kur’an işte buna “emanet” diyor.

 İyi de dağlar, yer ve gökler bundan neden çekiniyor ki?       

 İnsanoğlu olaya neden ‘hemen atlıyor’ ki?

Çünkü…

İnsanoğlu Kur’an’ın “emanete hıyanet” dediği şeyin serveti (emvâl) ve kuvveti (egvât) kendi tekeline alıp başkasını ondan mahrum etmek olduğunu bilmemektedir. Çünkü cehl üzeredir. Keza  Allah’ın mülkünden (su, ateş, toprak, maden,  gıdalar, altın, gümüş, bitki, sığır, koyun vs.) kimi emvâl (mallar) ve egvât’ı (kuvvet kaynaklarını) zimmetine geçirip bunu insanlardan saklamanın, kaçırmanın, temerküzün/kendine biriktirmenin (kenz), geri vermemenin, onunla insanlar üzerinde hegemonya kurmaya kalkmanın zulm olduğunun farkında değildir.  Ne deniyordu: “Hiç şüphesiz insan çok cahil ve zalimdir.”

Münafıklar onun için emanete hıyanet edenlerdir. Yani Allah’ın mülkünden aldıklarını vermeyenler, infak etmeyenlerdir. Tıpkı bir devlette, hazine memurunun zimmetine para geçirmesi gibi… Böyle birisine ne diyoruz: Hırsız, yolsuz, hortumcu! Peki, Allah’ın mülkünden çalana, çit çevirene, kendine yontana ne demeli?

Demek ki…

Allah’ın mülkü/ülkesi  (yeryüzü) kişisel zenginler üretme çiftliği değildir. Bilakis zenginlikleri eşitçe dağıtma, bölüşme, paylaşma, barış, adalet ve kardeşlik yurdudur. (Dârusselam). Burada herkes kendi “kısmetine” (bütünden eşit pay) razı olarak, “nasibine” (bütünden kendi ihtiyacı kadar) düşene razı olarak yaşayacaktır.

“Takdir”, “kısmet”, “nasip”…  Bunların hepsi Allah’ın ülkesinin (yeryüzü) aslında eşitlik ile ilgili ekonomi-politik/metafizik kavramları… Kültürümüzün derinliklerine işlemiş ama sinirleri alındığı, içi boşaltılıp tapınak dili haline getirildiği için haberimiz yok.  Kelime köklerini tek tek araştırdım, müthiş eşitlikçi anlamları var. Başka bir gözle bakınca fark ettim. Hepsi de Allah’ın dağıtımında (taqsîm/qısmet) kişiye düşen (isâbet/nasîb) bütün içindeki eşit pay, hisse, ölçü (taqdir) anlamına geliyor. Gayet paylaşımcı ve “kamucu” kavramlar…(bkz. el-Furûk fi’l-Luğa,  Ebu Hilal el-Askeri, İşaret, ist., 2009. s. 234-259)

Demek ki…

Mülkiyet bir hak değil; görevdir!

Görev (emanet) ise ehil olana verilir. Ehil olmanın birinci şartı ise mülkiyeti (emaneti) kendine yontmamak, emanet olarak verilmiş kamu (Allah/halk) mülkiyetini özel mülkiyete çevirmemek, ihtiyacından fazlasını infak etmektir.

Yeryüzünü Allah’ın ülkesi, kendinizi de bu ülkede görev verilmiş birisi olarak düşünün…

Size görevinizi yerine getirmek için yetki, rütbe, makam, mal ve para veriliyor. Bunları şu amaçlar için kullanacaksın deniyor. Hiç birisi sizin değil. Size sadece geçiminiz için gerekli maişet (maaş) veriliyor. Kimseye de muhtaç edilmiyorsunuz.

Fakat siz ne yapıyorsunuz?

Emaneti hibeye çeviriyorsunuz. Bütün bunları zimmetinize geçirip özel amaçlarınız için kullanıyor, kendi zenginliğiniz için biriktiriyorsunuz.

Karşınıza bir İbrahim çıkınca da size mülk verildi diye onunla Rabbi hakkında tartışıyorsunuz.

“İhtiyacından fazlasını ver”, “O mallarda isteyenlerin (sâilîn) ve mahrum bırakılanların  (mahrumîn) hakkı var”, “Onları zenginler arasında dolanıp duran bir devlet haline getirme”, “Allah onları  isteyenler için eşit şekilde bölüşülüp dağıtılsın diye yarattı.”  diyene de “Kırkta bir  neyinize yetmiyor, daha vermem, benim bunlar.” diyorsunuz.

“Haddini aştın, ‘esasa’ girdin, görevi suistimâl ettin, cehl ve zulm üzeresin, emanete ihanet ediyorsun, geri ver” diyene “Gücün yeterse gel al, artık bunlar benim, üstelik ölünce de oğullarıma bırakacağım. Sülalemden dışarı da çıkmayacak, benim de benim.” diye tutturmuş gidiyorsunuz.

Demek ki…

Allah’ın ülkesinden (yeryüzünden) zimmetinize geçirdiğiniz her şey, birleşik kap misali bir tarafta eksilmeye yol açıyor. Ondan ihtiyacınız (emeğiniz) kadarını alıp gerisini vermeniz/infak etmeniz isteniyor.

Demek ki…

 “Helalinden zenginlik” diye bir şey olamaz. Zaten zenginlik, ihtiyacından fazla mülkiyete sahip olmak demek olduğundan Allah’ın ülkesinden (yeryüzünden) aşırma, zimmetine geçirme demektir. İhtiyaçtan fazla olan her şey geri verilmek durumundadır. Fıkıhtaki tabirle Havâic-i asliye yani ev, binek, ev eşyası, alet edevât, işyeri açma, maişet temini vs. ve bunlar için gerekli miktar temel ve zaruri ihtiyaçlara girer ve özel mülkiyet değildir. Veya illa mülkiyet denecekse ‘küçük mülkiyet’ denebilir.

Çünkü “Mülk Allah’ındır” ilkesi gereğince mülkiyet kişiye izafe edilemez. Keza “Allah zengindir, siz fakirsiniz” desturu gereğince aslında kişiye “zengin” de denemez. Mülkiyet kişiye izafe edilemeyeceği gibi “devlete” de izafe edilemez. Mülk yalnızca ve sadece Allah’ındır.

Temel ve zaruri ihtiyaçlar (havâic-i asliye) “görev” değil; “hak”tır.

Oysa havâic-i asliye dışındaki mülkiyet “hak” değil; “görev”dir.

Görev olunca kişi, görevli kılındığı (üzerine halife yapıldığı) mülkiyetin sahibi olamaz, miras bırakamaz, zimmetine geçiremez, şahsî amaçları için kullanamaz. Cehl sebebi ile miras bırakırsa evin en büyük oğlunun (ekber) tekeline bırakılamaz, küçüklere de, kadınlara da verilir. Önce aile içinde, sonra kardeşlik ahdi (muâhede) yoluyla aile dışına da dağıtılır. Vasiyet yoluyla başkaları da faydalandırılır.  Bir yerde yığılmasına (kenz) izin verilmez. İslam’da mirasın mantığı budur. Sanıldığının aksine miras taksimi özel mülkiyetin değil; özel mülkiyeti dağıtmanın, kamulaştırmanın delilidir. “Kamulaştırma” devlete ait kılma değil; herkese ait kılma, tabana yayma demektir.  Bundan maksat ise yukarıda Hz. Ömer’in sözünde geçtiği gibi kişiyi bir daha ebediyen “krallara muhtaç durumda bırakmamak”, havâic-i asliyesine sahip duruma getirmektir.

Demek ki…

Üzerine halife kılındığından (emaneti üstlendiğinden) elde ettiği fazlalık kendisinin değildir. Asıl sahiplerine geri iade etmek zorundadır. Ehil değilseniz, yetkileriniz alınır, rütbeleriniz sökülür, emanet geri alınır. Zimmetinize bir şey geçirmişseniz ödetilir, zarar vermişseniz tazmin ettirilir. Emvâl’i (malı, parayı) ve egvât’ı (kuvvet kaynaklarını) kullanma yetkisini kötüye kullanmışsanız hesabı sorulur. Bir daha size verilmez. Ehil olana yani kendini “özel mülkiyet şehvetine” kaptırmayacak olana verilir. O da aynı şeyi yaparsa aynı işlem onun için de geçerlidir.

Kanımca sözde değil; özde emanet budur!

Düşünün…

Bir devletin bakanlığı kişiye ebedî olabilir mi? Bakanlığın tüm araç gereçleri, malı, mülkü, parası, kasası bakana sonsuza kadar teslim edilebilir mi? Onun oğullarına, sülalesine, aşiretine tapulanır, bakanlık özel mülkiyeti haline gelebilir mi?

Gelemez.

Çünkü bakanlık dediğin bir emanettir ve halkın kamusudur. Peki, aynı şeyi Allah’ın mülkü/kamusunda (yeryüzünde) hangi hakla yapıyoruz? Orada da görevliyiz. Orada da emanetçiyiz.  Allah’ın ülkesinin (yeryüzünün) egvât’ını (kuvvetlerini) yani rızık ve rızık kaynaklarını/üretim araçlarını kişisel mülkiyetinize geçiremezsiniz!

Çünkü onları siz yaratmadınız.

“İmtihan” bahanesi, malı götürmenin, emanete hıyanet etmenin gerekçesi olamaz. Allah’ın ülkesinin servet (emvâl) ve kuvvet (egvât) kaynakları yani yeryüzünün üretim araçları “zenginlerin insafına” bırakılamaz. Günün birinde yoksullara acımaları ve insafa gelmeleri beklenip durulamaz. Zaten ne böyle bir “hakları” ne de böyle bir “ayrıcalıkları”  vardır.

Görevi kötüye kullanmış yani emanete hıyanet etmişlerse yapılacak iş, tıpkı bir ülkede bakanların görevi kötüye kullanması ve emanete hıyanet etmesindeki gibi gayet basittir.

Böylesi durumlarda isteyenlerin/muhtaçların (sâilîn), mahrumların (mahrumîn) ve ezilenlerin (mustaz’afîn) organik ve uyanık gücü “Pençe-i Ali’deki şimşir aşkına” harekete geçer. İslam’da devlet, adalet ve mülkiyet düzeni bunun için vardır. Hz. Peygamber’in, Hz. Ömer’in ve Hz. Ali’nin icraatları esin kaynağı olmak için yeterince açıktır.

Demek ki…

Dağların bile üstlenmekten korktuğu o emanette, tüyü bitmemiş yetimin, işçinin, emekçinin, yoksulun, mahrumun, muhtacın hakkı (havaic-i asliyesi) vardır. Dağlar, yer ve gökler onun için üstlenmekten korkuyorlar. Cehl ve zulm tabiatımız bunu görmemize engel oluyor. 

Demek ki…

“Görevi” gözümüz kesmiyorsa “emanete” talip olmuyoruz. Şartlarını (hakça bölüşüm, kardeşçe paylaşım, rıza, infak, karz-ı hasen, i’ta, kenz yasağı vb.) yerine getirerek ancak emaneti üstlenebiliyoruz.

Aksi halde yerin, göklerin ve dağların yaptığını yapıyor; ürküyor, titriyor ve “Bu beni bozar” deyip yerimize oturuyoruz.

Bakın dağlar nasıl oturuyor."

yuzdeyuzhaber

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Avatar
mualla 2 yıl önce

işinin asla ehli olmayan,kifayetsiz muhterisler, her yerde kadroları doldurunca,baştan ayağa ülke,hıyanet içinde olanlarca yönetilmeye çalışılınca...tepemize pislik yağması kaçınılmaz olmuştur..iyi de,sebep olanlar yanında bizim suçumuz ne?yeterince,bağırdık,hırpalandık,gaz yedik,yazdık,çizdik,âh ettik..başka ne yapabiliriz?çaresizlik içindeyiz......

Avatar
...Derinmai... 2 yıl önce

Tam yerinde tespit tebrikler gören gözlerle bakmayı, işiten kulakla duymayı,bahşedilmiş akılla,bilinçle gerçekleri yazabilmeyi başaranlara Allah razı olsun herkes nasibini alır inşallah

Avatar
RAHMİ ÇELİK 2 yıl önce

bu konu sadece haksiz kazanç elde etme ve sömürü i̇le i̇lgi̇li̇ olabi̇li̇r.yoksa ben çalişayim tembel geli̇p benle yesi̇n bu olmaz toplumu tembelli̇ğe sürükler.i̇ş i̇mkani herkese devletçe sağlanir özel mülki̇yet olmazsa olur bu anlatilan

Avatar
RAHMİ ÇELİK 2 yıl önce

i̇hsan hoca bunlari anlattiktan sonra mülkün emaneten i̇şlenmek üzere dağitimi konusunda da bi̇raz kafa yormali bence

Avatar
şifa sayar 2 yıl önce

sıcak illimli toplumlar çalışmaz, örnek kıprız, eşit dağıtacağın insanın atası çalmış öldürmüş gaspetmişse kendiside araklama yolunu bulma peşinde olabilir, temiz soya ruhsal tekamulunu gerçekleştiren DNA Sı temiz insan nesli gerek, savaş çıkarıp BOP kapsamında israil bunu katlederek yapacak galiba

Avatar
Blabla 2 yıl önce

" kupon arazileri bana sormadan vermeyin"

Avatar
atilagolcuk@hotmail.com 2 yıl önce

Bu tefsir sanki insanların tüm hayatını maddi unsurlardan. Oluşan bir olgu gibi görmemizi sağlıyor oysa muminlerin Emiri imam Ali namaz vakti girdiğinde titrek bir halde etrafında döner bunun sebebi sorulduğunda şöyle buyururdu :Allahın göklere ve yere sunup da bunu yüklenmekten kaçındıkları emanetin geri verilme zamanı geldi.

Avatar
Ayhan Yapıcı 2 yıl önce

Allah Resulü (saa) iki ağır emanet bıraktı bize. Kur'an ve Ehlibeyt. Ne yaptık be yaptılar bu kutsal emaneti? Nelerle uğraşılıyor Allah aşkına. Gelin bu iki ama aslında bir olan Kur'an ve Ehlibeyt e dönelim. Kurtuluş burda.